فسخ به چه معنا است؟
شاید بیشتر شما واژه‌ی فسخ را شنیده باشید. مثلاً در معاملات مسکن، اعم از خرید یا اجاره این موضوع در قراردادها وجود دارد که در آن به هر دو طرف یا یکی از طرفین قرارداد اجازه داده می‌شود که در طی مدت زمان مشخص و با رعایت قوانین، قرارداد امضاشده را فسخ کنند.

فسخ در لغت به معنای برهم زدن معامله است. درواقع، فسخ به این معنا است که یک طرف قرارداد به‌صورت ارادی بخواهد معامله را بر هم بزند. حق فسخ قرارداد معمولاً به‌صورت شرطی در قرارداد برای طرفین ایجاد می‌شود. مثلاً در قرارداد شرط می‌شود که اگر خریدار در زمان‌های مشخص‌شده باقی پول ملک را پرداخت نکند، فروشنده حق دارد ظرف مهلت یک هفته از عدم پرداخت پول، معامله را بر هم بزند. این شرط برای فروشنده پیش‌بینی شده و به این معنا نیست که اگر ظرف مهلت یک هفته از زمان مشخص‌شده، پول پرداخت نشود معامله خودبه‌خود برهم بخورد بلکه برهم‌خوردن معامله منوط به این است که فروشنده بخواهد از حق فسخ خود استفاده کند و معامله را بر هم بزند. پس نتیجه می‌گیریم که فسخ قرارداد با اراده‌ی طرفی که این حق از قبل برای او پیش‌بینی شده است، صورت می‌گیرد. هم‌چنین، برای این‌که این حق به وجود بیاید، باید این شرط(عدم پرداخت پول در زمان معین) محقق شود.
باید توجه داشت که پیش‌بینی حق فسخ در یک قرارداد، مربوط به قراردادهای لازم می‌باشد و نه قراردادهای جایز زیرا در قراردادهای جایز این حق برای طرفین قرارداد وجود دارد که هر زمان که بخواهند قرارداد را بر هم بزنند.


منظور از قرارداد لازم و جایز چیست؟
قرارداد جایز قراردادی است که هر یک از طرفین قرارداد هر وقت که بخواهند می‌توانند عقد را برهم بزنند بدون این‌که حق فسخی در قرارداد پیش‌بینی شده باشد. مثلاً قرارداد وکالت این‌گونه است؛ یعنی موکل هر وقت بخواهد می‌تواند وکیل را از سمتش برکنار کند و یک‌جانبه به او بگوید که دیگر تو وکیل من نیستی. درمقابل، قرارداد لازم قراردادی است که هیچ‌یک از طرفین معامله حق برهم‌زدن آن را ندارند مگر این‌که این حق به‌صورت شرطی در قرارداد آمده باشد یا قانون چنین حقی را برای یکی از طرفین قرارداد قائل شده باشد.

در‌نتیجه:
متوجه شدیم که فسخ شیوه‌ای است که قانون‌گذار آن‌ها را برای پایان‌بخشیدن به اعتبار و عمر قرارداد پیش‌بینی نموده است. فسخ ناشی از اراده‌ی طرفین است و بایستی لحظه‌ای که می‌خواهند قرارداد را بر هم بزنند اراده‌شان را اعلام کنند و در فسخ عقد خودبه‌خود بر هم نمی‌خورد.

     

  مشاوره حقوقی